Tak, firma w restrukturyzacji może startować w przetargu, ale nie powinna robić tego automatycznie. Jeżeli restrukturyzacja firm trwa równolegle z udziałem w zamówieniach publicznych, wykonawca musi sprawdzić konkretne SWZ, podstawy wykluczenia, etap postępowania restrukturyzacyjnego, treść JEDZ albo oświadczenia oraz realną zdolność wykonania zamówienia.

Najważniejsza różnica jest praktyczna: samo słowo „restrukturyzacja” nie oznacza jeszcze zakazu startu, ale może uruchomić pytania zamawiającego o sytuację ekonomiczną, układ z wierzycielami, dokumenty rejestrowe i ryzyko niewykonania umowy. Złożenie oferty bez sprawdzenia tych elementów bywa bardziej ryzykowne niż sama restrukturyzacja.

Stan prawny i research dla tego materiału zostały ujęte na 23 czerwca 2026 r. Artykuł odnosi się przede wszystkim do art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp, art. 109 ust. 3 Pzp, oświadczenia z art. 125 Pzp, JEDZ, tekstu jednolitego Pzp oznaczonego datą 27 maja 2026 r. oraz Prawa restrukturyzacyjnego według Dz.U. 2026 poz. 533. To mapa decyzji dla wykonawcy, a nie zastępstwo analizy konkretnej SWZ, akt restrukturyzacyjnych i dokumentów przetargowych.

Wniosek na start: zanim firma w restrukturyzacji wyśle ofertę, powinna odpowiedzieć na cztery pytania: czy SWZ przewiduje art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp, jaki jest dokładny etap restrukturyzacji, co trzeba zaznaczyć w JEDZ lub oświadczeniu oraz czy kontrakt da się wykonać bez tworzenia nowych zaległości.

Krótka odpowiedź: restrukturyzacja nie zamyka drogi do przetargu

Udział w przetargu jest możliwy, jeżeli wykonawca spełnia warunki udziału, nie podlega podstawom wykluczenia przewidzianym w danym postępowaniu i jest w stanie wykonać zamówienie. Firma w restrukturyzacji nadal może prowadzić działalność, zawierać umowy i zabiegać o przychody, w tym o zamówienia publiczne. Nie wolno jednak traktować przetargu jak zwykłej sprzedaży, w której status restrukturyzacyjny zostanie pominięty.

W zamówieniach publicznych liczy się nie tylko to, czy firma formalnie istnieje i może podpisać ofertę. Liczy się też to, czy wykonawca prawidłowo złoży oświadczenia, czy nie wprowadzi zamawiającego w błąd i czy jego sytuacja ekonomiczna nie podważa wykonania przyszłej umowy.

Pytanie przed startem Dlaczego jest ważne Praktyczna decyzja
Czy SWZ przewiduje art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp? To fakultatywna podstawa wykluczenia, więc trzeba sprawdzić, czy zamawiający ją zastosował. Nie oceniać ryzyka wyłącznie na podstawie ogólnej wiedzy o Pzp.
Jaki jest etap restrukturyzacji? Inaczej wygląda samo otwarcie postępowania, inaczej układ z wierzycielami, sanacja, zawieszenie działalności albo likwidacja. Ustalić stan sprawy przed wypełnieniem JEDZ.
Co pokazują KRS, CEIDG i KRZ? Zamawiający może zestawić oświadczenia wykonawcy z rejestrami i obwieszczeniami. Usunąć niespójności przed złożeniem oferty albo przygotować wyjaśnienia.
Czy firma ma finansowanie realizacji? Nawet brak automatycznego wykluczenia nie rozwiązuje problemu płynności. Sprawdzić cash flow kontraktu, gwarancje i koszty wykonania.

Decyzja praktyczna: start w przetargu ma sens wtedy, gdy firma potrafi nie tylko złożyć ofertę, ale też uczciwie wyjaśnić swój status i pokazać, że restrukturyzacja nie uniemożliwia wykonania konkretnego zamówienia.

Najpierw SWZ: czy zamawiający przewidział podstawę wykluczenia

Pierwszym dokumentem do sprawdzenia jest SWZ, a przy postępowaniach prowadzonych w innych trybach także ogłoszenie i pozostałe dokumenty zamówienia. To tam zamawiający wskazuje podstawy wykluczenia, warunki udziału, dokumenty podmiotowe, wymagane oświadczenia oraz projektowane obowiązki wykonawcy.

Art. 109 Pzp ma charakter fakultatywny. Oznacza to, że samo istnienie przepisu w ustawie nie wystarczy. Zamawiający musi przewidzieć daną podstawę wykluczenia w ogłoszeniu albo dokumentach zamówienia. Dlatego wykonawca w restrukturyzacji nie powinien zaczynać od pytania „czy restrukturyzacja zawsze wyklucza?”, tylko od pytania „co dokładnie wpisał zamawiający w tej SWZ?”.

W praktyce trzeba przejrzeć co najmniej kilka miejsc:

Miejsce w dokumentach Co sprawdzić Czerwona flaga
Podstawy wykluczenia Czy wskazano art. 108 Pzp, art. 109 Pzp i konkretnie art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp. SWZ zawiera szeroki katalog z art. 109, a zespół ofertowy nie analizuje skutków restrukturyzacji.
Warunki udziału Czy wymagane są zdolność ekonomiczna, finansowa, doświadczenie, potencjał techniczny albo personel. Firma spełnia formalnie warunek, ale nie ma płynności na rozpoczęcie realizacji.
Podmiotowe środki dowodowe Jakie dokumenty trzeba złożyć i na jakim etapie. Oświadczenia są przygotowane według starego wzoru, bez odniesienia do aktualnego statusu.
JEDZ albo oświadczenie z art. 125 Pzp Jak odpowiadać na pytania o niewypłacalność, układ z wierzycielami i podobne sytuacje. Odpowiedź jest mechaniczna, bez sprawdzenia rejestrów.
Projekt umowy Wadium, zabezpieczenie należytego wykonania, gwarancje, kary, terminy płatności i zaliczki. Umowa wymaga finansowania, którego plan restrukturyzacyjny nie przewiduje.

Najczęstszy błąd polega na przenoszeniu doświadczenia z poprzedniego przetargu do nowego postępowania. To, że firma była dopuszczona w jednym zamówieniu, nie oznacza, że kolejna SWZ zawiera ten sam katalog podstaw wykluczenia i taki sam poziom ryzyka.

Praktyczny filtr: nie podejmuj decyzji o starcie, dopóki nie masz zaznaczonych w SWZ podstaw wykluczenia, dokumentów podmiotowych, wymogów finansowych i obowiązków umownych, które mogą zderzyć się z restrukturyzacją.

Art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp: co naprawdę może być problemem

Najważniejszy przepis w tym temacie to art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp. W uproszczeniu dotyczy on sytuacji, w których wobec wykonawcy otwarto likwidację, ogłoszono upadłość, aktywami zarządza likwidator albo sąd, wykonawca zawarł układ z wierzycielami, działalność jest zawieszona albo znajduje się on w podobnej sytuacji wynikającej z podobnej procedury.

To nie jest to samo co stwierdzenie, że każda restrukturyzacja automatycznie zamyka drogę do zamówienia. Prawo restrukturyzacyjne ma za cel uniknięcie upadłości przez zawarcie układu albo działania naprawcze. Dlatego trzeba odróżnić status restrukturyzacyjny od procedury likwidacyjnej, upadłościowej i od sytuacji, w której działalność realnie nie jest wykonywana.

Sytuacja wykonawcy Co może oznaczać w przetargu Jak to ocenić przed ofertą
Samo otwarcie restrukturyzacji Nie przesądza automatycznie o wykluczeniu, ale wymaga sprawdzenia SWZ i dokumentów. Ustalić tryb postępowania, zakres zarządu i wpływ na wykonanie zamówienia.
Układ z wierzycielami Może być objęty pytaniami w JEDZ i art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp. Sprawdzić, czy układ ogranicza płynność, aktywa albo zdolność do nowego kontraktu.
Sanacja Może oznaczać głębszą ingerencję w zarząd i majątek przedsiębiorstwa. Ustalić, kto podejmuje decyzje i czy realizacja zamówienia mieści się w planie.
Likwidacja albo upadłość To znacznie poważniejszy sygnał dla zamawiającego niż restrukturyzacja naprawcza. Nie mieszać tych stanów z samym postępowaniem restrukturyzacyjnym.
Zawieszenie działalności Może podważać gotowość do wykonania umowy. Ocenić, czy firma faktycznie prowadzi działalność potrzebną do realizacji zamówienia.

Znaczenie ma też art. 109 ust. 3 Pzp. Przepis ten pozwala w określonych sytuacjach odstąpić od wykluczenia, jeżeli byłoby ono oczywiście nieproporcjonalne, w szczególności gdy sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy jest wystarczająca do wykonania zamówienia. To nie jest jednak „automatyczna tarcza”. Wykonawca powinien mieć konkretne argumenty, a nie tylko zapewnienie, że firma nadal działa.

Wniosek: samo hasło „firma w restrukturyzacji” jest za mało precyzyjne. Dla przetargu liczy się etap sprawy, treść SWZ, odpowiedzi w dokumentach oraz to, czy wykonawca pokaże realną zdolność wykonania zamówienia.

JEDZ, oświadczenia i rejestry: gdzie najłatwiej popełnić błąd

Największe ryzyko dokumentacyjne pojawia się przy JEDZ, oświadczeniu z art. 125 Pzp i danych z rejestrów. Wykonawca powinien sprawdzić nie tylko to, co wie zarząd, ale też to, co zobaczy zamawiający w KRS, CEIDG, KRZ i obwieszczeniach. Właśnie dlatego przed złożeniem oferty warto zweryfikować aktualny status firmy w restrukturyzacji, zamiast opierać się na dawnym odpisie albo ustnej informacji od księgowości.

W JEDZ szczególne znaczenie ma część III sekcja C, gdzie pojawiają się pytania związane między innymi z upadłością, niewypłacalnością, układem z wierzycielami, podobną sytuacją, zarządem aktywami przez likwidatora i zawieszeniem działalności. Odpowiedzi nie powinny być zaznaczane automatycznie. Muszą odpowiadać faktycznemu etapowi sprawy i temu, czego wymaga dokumentacja postępowania.

Dokument lub źródło Co sprawdzić Typowy błąd
JEDZ Pytania o niewypłacalność, układ z wierzycielami, podobną procedurę i zawieszenie działalności. Zaznaczenie odpowiedzi bez sprawdzenia, czy firma ma już układ albo tylko otwarte postępowanie.
Oświadczenie z art. 125 Pzp Czy potwierdza brak podstaw wykluczenia zgodnie z realnym stanem. Użycie standardowego wzoru bez dopasowania do aktualnej SWZ.
KRS albo CEIDG Dane rejestrowe, reprezentację, dopiski i informacje o statusie przedsiębiorcy. Oferta podpisana przez osobę albo w sposób niespójny z aktualną reprezentacją.
KRZ i obwieszczenia Rodzaj postępowania, daty, sąd, obwieszczenie dnia układowego, układ lub inne zdarzenia. Powołanie się na brak problemu bez wejścia w szczegóły sprawy.
Podmiotowe środki dowodowe Aktualność dokumentów i zgodność z oświadczeniami. Dokumenty pokazują inną sytuację niż JEDZ.

Zamawiający może nie tylko sprawdzić rejestry, ale też poprosić o wyjaśnienia. Problemem nie jest wtedy sama prośba, lecz brak spójnej odpowiedzi. Jeżeli wykonawca najpierw oświadczy, że nie dotyczy go dana sytuacja, a później z rejestru wynika układ z wierzycielami, spór może dotyczyć już nie tylko restrukturyzacji, ale także rzetelności złożonych informacji. Zatajenie statusu albo mechaniczne zaznaczenie odpowiedzi w JEDZ bez sprawdzenia KRZ, KRS i treści SWZ może stać się samodzielnym problemem dokumentacyjnym.

Czerwona flaga: odpowiedź w JEDZ jest sprzeczna z KRZ, KRS albo stanem układu. W przetargu taka niespójność może ważyć więcej niż sam fakt prowadzenia restrukturyzacji.

Jak wykazać, że firma może wykonać zamówienie mimo restrukturyzacji

Jeżeli SWZ przewiduje art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp, wykonawca powinien przygotować się nie tylko do formalnego zaznaczenia odpowiedzi, ale też do wykazania, że jego sytuacja ekonomiczna lub finansowa pozwala wykonać zamówienie. To szczególnie ważne przy kontraktach wymagających zakupu materiałów, zatrudnienia podwykonawców, utrzymania zapasów, wniesienia zabezpieczenia albo długiego oczekiwania na płatność.

Argumenty muszą dotyczyć konkretnego zamówienia. Ogólne zdanie, że „firma normalnie działa”, nie pokazuje jeszcze, czy wykona dostawy, roboty albo usługi w terminie. Zamawiający może oczekiwać logicznego powiązania między przedmiotem zamówienia, zasobami wykonawcy i jego płynnością.

Jeżeli realizacja zamówienia wymaga podpisania nowych umów z dostawcami, kredytu kupieckiego albo finansowania pomostowego, trzeba potraktować to jak decyzję o nowych zobowiązaniach w restrukturyzacji, a nie jak zwykły koszt sprzedaży.

Co przygotować Po co Czego unikać
Cash flow kontraktu Pokazuje, z czego firma sfinansuje wykonanie przed pierwszą płatnością. Prognozy bez dat, kosztów i rezerwy.
Informację o etapie restrukturyzacji Oddziela restrukturyzację naprawczą od likwidacji, upadłości lub zawieszenia działalności. Niejasnych haseł typu „sprawa jest w toku”.
Potwierdzenie finansowania lub gwarancji Wspiera zdolność do wniesienia wadium, zabezpieczenia i obsługi kontraktu. Zakładania, że bank albo ubezpieczyciel na pewno wystawi gwarancję.
Harmonogram realizacji Pokazuje, czy terminy są zgodne z możliwościami firmy po otwarciu restrukturyzacji. Oferty opartej wyłącznie na najniższej cenie.
Informację o aktywach potrzebnych do wykonania Pokazuje, że plan układu nie zakłada sprzedaży kluczowego sprzętu, magazynu albo linii produkcyjnej. Składania oferty, gdy majątek potrzebny do kontraktu ma zostać zlikwidowany.

Warto również sprawdzić, czy restrukturyzacja nie ogranicza samodzielności zarządu przy podpisaniu oferty, wniesieniu zabezpieczenia albo zawarciu umowy. Przy sanacji albo czynnościach przekraczających zwykły zarząd może być potrzebna dokładniejsza analiza roli zarządcy, nadzorcy, rady wierzycieli albo sądu.

Wniosek decyzyjny: jeżeli firma nie potrafi pokazać, skąd sfinansuje realizację, kto zatwierdzi kluczowe czynności i czy układ nie blokuje wykonania, jest za wcześnie na bezpieczne wysłanie oferty.

Praktyczne ryzyka dla wykonawcy przed złożeniem oferty

Restrukturyzacja może nie wykluczać z przetargu, ale nadal może utrudnić wykonanie umowy. To trzeba rozdzielić. Jedno pytanie brzmi: „czy zamawiający może mnie wykluczyć?”. Drugie, równie ważne: „czy po ewentualnej wygranej firma uniesie kontrakt bez pogorszenia restrukturyzacji?”.

Najbardziej ryzykowne są zamówienia, które wymagają finansowania z góry. Dotyczy to zwłaszcza robót i dostaw, gdzie wykonawca najpierw kupuje materiały, angażuje ludzi, podwykonawców, sprzęt i gwarancje, a płatność dostaje później. Firma w restrukturyzacji może mieć ograniczony dostęp do kredytu kupieckiego, gwarancji bankowych albo ubezpieczeniowych.

Przed złożeniem oferty warto więc policzyć cash flow kontraktu: kiedy pojawią się koszty, kiedy realnie wejdą płatności od zamawiającego i czy po drodze zostaje rezerwa na bieżące zobowiązania.

Ryzyko Dlaczego ma znaczenie Co sprawdzić przed ofertą
Wadium Może zamrozić środki potrzebne do bieżącej działalności. Źródło finansowania i wpływ na płynność.
Zabezpieczenie należytego wykonania Może wymagać gotówki albo gwarancji, której firma nie uzyska automatycznie. Warunki banku, ubezpieczyciela lub alternatywnego zabezpieczenia.
Długi termin płatności Firma finansuje zamawiającego przez część realizacji. Czy cash flow wytrzyma okres do pierwszego wpływu.
Podwykonawcy Mogą żądać przedpłat albo krótkich terminów, gdy znają status wykonawcy. Umowy, limity, harmonogram i ryzyko przerwania prac.
Zaległości podatkowe i składkowe Mogą uruchamiać odrębne ryzyka dokumentacyjne i finansowe. Aktualne zaświadczenia, rozłożenia na raty, spory i terminy.
Bieżące zobowiązania po otwarciu postępowania Ich niepłacenie podważa wiarygodność wykonania nowego kontraktu. Czy firma reguluje koszty powstałe po dacie ochronnej.

Są też sytuacje, w których start bez dodatkowej analizy może być nierozsądny. Dotyczy to przetargu, który wymaga dużych zakupów na początku, gdy firma nie ma potwierdzonego finansowania; zamówienia o bardzo niskiej marży, która nie pokrywa ryzyka opóźnień; albo kontraktu opartego na aktywach, które mają zostać sprzedane w ramach planu restrukturyzacyjnego.

Czerwona flaga: firma chce wygrać ceną, ale nie ma płynności na materiały, podwykonawców, gwarancję albo pierwsze tygodnie realizacji. Wtedy problemem nie jest tylko przetarg, lecz ryzyko stworzenia nowych zaległości w restrukturyzacji.

Checklista przed wysłaniem oferty

Przed wysłaniem oferty warto potraktować restrukturyzację jak element przeglądu przetargowego, a nie osobny temat dla działu prawnego. Decyzja powinna połączyć SWZ, rejestry, dokumenty, płynność i projekt umowy.

  1. Przeczytaj podstawy wykluczenia w SWZ - zaznacz art. 108 Pzp, art. 109 Pzp i sprawdź, czy występuje art. 109 ust. 1 pkt 4 Pzp.
  2. Ustal etap restrukturyzacji - otwarcie postępowania, PZU, dzień układowy, układ z wierzycielami, zatwierdzenie układu, sanacja albo inne zdarzenie nie oznaczają tego samego.
  3. Sprawdź KRS, CEIDG, KRZ i obwieszczenia - nie opieraj się na starych odpisach albo ustnych informacjach.
  4. Wypełnij JEDZ albo oświadczenie zgodnie ze stanem faktycznym - szczególnie w zakresie układu z wierzycielami, niewypłacalności, podobnej sytuacji i zawieszenia działalności.
  5. Zbierz dokumenty podmiotowe - upewnij się, że są aktualne i nie przeczą oświadczeniom.
  6. Policz cash flow kontraktu - materiały, personel, podwykonawcy, transport, podatki, składki, wadium, zabezpieczenie i termin płatności.
  7. Sprawdź potrzebne zgody - zwłaszcza przy sanacji, ograniczonym zarządzie, zabezpieczeniach i większych zobowiązaniach.
  8. Przygotuj krótkie wyjaśnienia dla zamawiającego - jeśli restrukturyzacja może pojawić się w dokumentach, lepiej mieć uporządkowaną odpowiedź niż reagować dopiero po wezwaniu.

Ostatni test jest prosty: czy firma może wykonać zamówienie bez ukrywania statusu, bez sprzecznych oświadczeń i bez dokładania nowych zaległości do restrukturyzacji. Jeżeli odpowiedź wymaga wielu założeń, których nikt jeszcze nie potwierdził, najpierw trzeba uzupełnić dokumenty i finansowanie, a dopiero potem składać ofertę.

Wniosek końcowy: firma w restrukturyzacji może startować w przetargu, ale powinna wejść w postępowanie przygotowana prawno-finansowo. Decyduje nie samo słowo „restrukturyzacja”, lecz treść SWZ, etap sprawy, prawdziwość oświadczeń i zdolność wykonania konkretnej umowy.